رئیس کمیسیون بیمه و مالیات اتاق اصناف ایران در رابطه با آسیب‌های مالیات بر ارزش افزوده بر اصناف، به‌ویژه کسب‌وکارهای خرد، اظهار کرد: اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده به دلیل فراهم نبودن زیرساخت‌های مناسب، و وجود رکود و تورم در اقتصاد کشور، کارکرد خود را از دست داد و عملا به یک پایه‌ مالیاتی پرهزینه‌ و آسیب‌زا برای کسب‌وکارهای خرد تبدیل شد.

مرتضی بیگدلی در گفت‌وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی اتاق اصناف ایران، افزود: وقتی در حالت رکود و تورم هستیم، مصرف‌کننده‌ای که توان پرداخت قیمت بالاتر را ندارد، قدرت چانه‌زنی بیشتری نسبت به فروشنده خرد خواهد داشت. کاسب خرد هم در این شرایط ناچار است با کمترین حاشیه سود، کار کند که همین موضوع باعث فرسودگی و ورشکستگی بسیاری از صنوف خرد خواهد شد.

بیگدلی در ادامه افزود: در حال حاضر زیرساخت کامل برای تفکیک کالاهایی که مشمول مالیات بر ارزش افزوده و معاف از مالیات هستند را نداریم، به عنوان مثال در حوزه کالاهای پزشکی ممکن است برخی از اقلام معاف و برخی معاف از مالیات نباشند. هم‌زمان با به‌روز شدن قانون، نتوانستیم درخصوص سامانه‌های مالیاتی آموزش درستی به اصناف دهیم. این ناآگاهی باعث می‌شود در محاسبات مالیاتی خطای محاسباتی ایجاد شود؛ مساله‌ای که بین ممیزان مالیاتی و مودیان مالیاتی اختلاف دائمی ایجاد کرده است.

رئیس کمیسیون بیمه و مالیات اتاق اصناف ایران همچنین درباره ضرر و زیان کسب‌وکارهای خرد از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، اظهار کرد: یک کسب و کار خرد که نهایتا توسط دو نفر اداره می‌شود و اطلاعاتی هم از سامانه‌ها و دسترسی به آنها ندارد، درگیر مواضعی مانند ثبت نام در سامانه‌ها، صدور صورت‌حساب‌های رسمی، ارسال اظهارنامه‌های دوره‌ای، نگهداری اسناد و پاسخگویی به ممیز می‌شوند. و از تمرکز بر کار خود منحرف می‌شوند.

بیگدلی با تاکید بر اینکه در فرآیند مالیات بر ارزش افزوده، بنگاه‌های کوچکتر فشار بیشتری را متحمل می‌شوند، گفت: ماحصل روند اجرایی مالیات بر ارزش افزوده، تشدید نابرابری و گسترش بازار غیررسمی است. وقتی فردی بداند بر روی تراکنش‌های بانکی‌اش ارزش افزوده تعلق می‌گیرد، مطمئنا به سمت بازارهای غیررسمی که به واسطه تهاتر و معاملاتی است که رسما ثبت نمی‌شوند، می‌رود.

در نتیجه کاهش تمایل به ثبت معاملات رسمی ایجاد می‌شود، فرار مالیاتی افزایش می‌یابد و درنهایت تضعیف پایه‌های مالیاتی دولت رقم می‌خورد.

بیگدلی در پایان اظهار کرد: در شرایط تورمی کنونی مالیات بر ارزش افزوده اگر بدون زیرساخت و تفکیک هوشمند کالا و همچنین بدون ایجاد آستانه حمایتی برای کسب‌وکارهای خرد اعمال شود، نه‌تنها ابزار عدالت مالیاتی نیست، بلکه به عامل فشار و تعطیلی واحدهای کوچک تبدیل خواهد.

حمایت از کسب‌وکارهای خرد درواقع حمایت از تولید و اشتغال است و درنهایت منجر به ثبات اقتصادی خواهد شد. وقتی در چنین شرایطی از اصناف خرد مالیات دریافت کنیم ستون‌های اصلی اقتصاد را تضعیف کرده‌ایم که به طور حتم چالش‌های اجتماعی در ادامه آن خواهیم داشت.