به گزارش اتاق شفاف، ارکان‌زاده یزدی در سخنرانی خود در نهمین جشنواره فرهنگی امین‌الضرب به کالبدشکافی گزارش سال ۲۰۲۶ مؤسسه رویترز پرداخت؛ پژوهشی که از اواسط ژانویه تا پایان فوریه ۲۰۲۶ با مشارکت آنلاین بیش از دو هزار پاسخ‌دهنده در هر یک از ۴۸ کشور منتخب جهان تدوین شده است.
سقوط سهم رسانه‌های سنتی در سبد مصرف اطلاعاتی

مدیرمسئول مجله بازخورد با بررسی روند پنج‌ساله مصرف رسانه‌ای از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ خاطرنشان کرد: یافته‌های آماری رویترز گویای کاهش پیوسته و ملموس اقبال مخاطبان به رسانه‌های چاپی، رادیو و حتی شبکه‌های تلویزیونی است. در نقطه مقابل، پلتفرم‌های اشتراک‌گذاری ویدئو، شبکه‌های اجتماعی و سیستم‌های هوش مصنوعی سهم خود را در منظومه دریافت خبر به‌شدت تقویت کرده‌اند.

ارکان‌زاده یزدی پژوهشگر با استناد به پیمایش رویترز در ۴۸ کشور جهان اعلام کرد سهم تلویزیون و مطبوعات چاپی در سبد خبری کاهش یافته و مصرف اخبار از طریق هوش مصنوعی شتاب گرفته است

وی در تبیین شکاف نسلی در گزینش کانال‌های خبری افزود: سن مخاطبان ارتباط معناداری با شیوه دسترسی آنان به داده‌ها دارد؛ مخاطبان مسن‌تر همچنان پیوند سنتی خود را با تلویزیون حفظ کرده‌اند، در حالی که نسل جوان‌تر برای پیگیری رخدادها، مستقیماً به محیط شبکه‌های اجتماعی و سامانه‌های پردازش هوشمند مراجعه می‌کنند.

گذر از موتورهای جست‌وجو به سمت چت‌بات‌های تعاملی

ارکان‌زاده یزدی با اشاره به اینکه مؤسسه رویترز از سال ۲۰۲۵ پایش سهم هوش مصنوعی در مصرف خبر را وارد گزارش‌های خود کرده است، تشریح کرد: تا پیش از این، موتورهای جست‌وجو، صفحات اصلی سایت‌ها و اپلیکیشن‌های خبری معبرهای اصلی مخاطبان برای ورود به دنیای اطلاعات بودند، اما در حال حاضر گروه گسترده‌ای از کاربران به‌جای سرچ در گوگل یا وبگردی، پرسش‌های خبری خود را بی‌واسطه در مقابل چت‌بات‌های هوش مصنوعی مطرح می‌سازند.

به گفته این روزنامه‌نگار، فراوانی مراجعه به دستیارهای هوشمند در گروه‌های سنی پایین‌تر بسیار پررنگ‌تر است و شماری از این کاربران، چندین نوبت در هفته تازه‌ترین رویدادهای روز را از این طریق دنبال می‌کنند.

مدیرمسئول مجله بازخورد با اشاره به تمایل نسل جوان به طرح پرسش‌های خبری از چت‌بات‌ها تصریح کرد جست‌وجوی مستقیم در وب‌سایت‌ها جای خود را به خلاصه‌سازی‌های هوشمند داده است

شکاف اعتماد؛ چالش بنیادین هوش مصنوعی در عرصه خبر

مدیرمسئول مجله بازخورد در ادامه تحلیل خود مسئله «اعتبار و اعتماد» را بررسی کرد و گفت: با وجود رشد پرشتاب آمار استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای کسب اخبار، شاخص اعتماد مخاطبان به پاسخ‌های دریافتی از این ماشین‌ها هنوز در سطحی پایین‌تر از موتورهای جست‌وجو و شبکه‌های اجتماعی سنتی قرار دارد؛ هرچند با پخته‌تر شدن الگوریتم‌ها و گسترش تجربه کاربران، این موازنه اعتماد نیز ممکن است به نفع هوش مصنوعی بازنویسی شود.

ارکان‌زاده یزدی در بخش پایانی ارزیابی خود هشدار داد: هوش مصنوعی همان‌گونه که در فاز نخست، الگوهای تحریریه و فرایندهای تولید خبر را دگرگون ساخت، اکنون زمین بازی مصرف خبر را نیز بازآفرینی کرده است؛ تحولی استراتژیک که اتاق‌های خبر باید آن را در راهبردهای تولید، بازتوزیع و تعامل با مخاطب در کانون برنامه‌ریزی‌های خود بنشانند.