۞ پایگاه خبری اتاق شفاف :
افزایش هزینه‌های تولید، کاهش قدرت خرید مردم و افت مصرف مرغ، صنعت طیور ایران را با چالش جدی روبه‌رو کرده است؛ شرایطی که حمایت از مرغداران و ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده را ضروری می‌کند.
اصغر یاقوتی، فعال حوزه اقتصاد و پرورش طیور؛ اتاق شفاف: صنعت طیور ایران سال‌هاست یکی از ستون های اصلی تأمین پروتئین حیوانی سفرهخانواده‌هاست؛ صنعتی که در بحبوحهتحریم‌ها، نوسانات ارزی و بحران‌های زیست‌محیطی، بار اصلی امنیت غذاییرا بر دوش کشیده است. اما امروز این صنعت زیر فشار مضاعفی قرار دارد و فعالان اینحوزه با چالش های پیچیده ای روبرو هستند.قیمت نهاده‌های دامی و به‌ویژه دان طیور ، هزینه های جانبی ،دستمزد و انرژی به‌شدت بالا رفته و درآمد فروشمرغ جوابگوی هزینه‌های تولید نیست.
این نابرابری میان درآمد و هزینه، مرغداران را در آستانه ضررهای سنگین وحتی تعطیلی واحدهای تولیدی قرار داده است. حلقه بعدی زنجیره که به همان اندازهشکننده است، دسترسی پرورش‌دهندگان به جوجه یک‌روزه سالم و کافی است. وقتی جوجه‌ریزی در ابتدای سال با نقصان مواجهشود، کل چرخه تولید مرغ دچار اختلال می‌شود و این اختلال نه‌تنها تولیدکننده بلکه مصرف‌کننده نهایی را نیز درگیر می‌کند. البته گاهی اوقت نیزجوجه یک روزه به دلیل کاهش جوجه ریزی مرغداری ها روی دست تولید کنندگان جوجهیکروزه می ماند! یا این وجود شرکت پشتیبانی امور دام در حال حاضر تلاش می‌کند با تأمین به‌هنگام نهاده و اجرایقراردادهای حمایتی، از استمرار تولید جوجه یک‌روزه و پایداری صنعت مرغ صیانت کند.
معمای قدرت خرید مصرف‌کننده و افت سرانه مصرف پروتئین
از سوی دیگر، قدرت خرید مردم به دلیل تورم و کاهش ارزش پول ملی به‌طور چشمگیری افت کرده است.با گرانی دان، هزینه تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ افزایش می‌یابد و این افزایش به‌ناچار به قیمت خرده‌فروشی منتقل می‌شود؛ جایی که خانوار توانپرداخت آن را ندارد. نتیجه این چرخه معیوب، افت سرانه مصرف مرغ است که از یک‌سو سلامت تغذیه جامعه راتهدید می‌کند و از سوی دیگر با کاهشتقاضا، مرغ مازاد روی دست تولیدکننده می‌ماند و او را به ضرر بیشتر می‌کشاند. حفظ سرانه مصرف مرغ، یعنیحفظ امنیت غذایی و پشتوانه سلامت آینده‌سازان کشور، بنابراین هر راهکاری که تنها به فکر مصرف‌کننده باشد بدون توجه به معیشتتولیدکننده، در بلندمدت شکست می‌خورد؛ چرا که اگر مرغدار ضرر کند، چرخه تولید متوقف می‌شود و عرضه کاهش می‌یابد و قیمت باز هم بالاترمی‌رود. متوازن ساختن منافع دوطرف این معادله، یعنی تولیدکننده و مصرف‌کننده، حلقه مفقوده سیاست‌گذاری در بازار گوشت مرغ است.
خرید حمایتی و قراردادهای آتی؛ راهکار نجات تولیدکننده و ثبات بازار
در چنین شرایطی، راهکار عملی و اثبات‌شده، «خرید حمایتی» مرغ مازاد توسطشرکت پشتیبانی امور دام است؛ اقدامی که هدف آن حمایت از مرغداران در راستایاستمرار تولید و ایجاد ثبات در بازار گوشت مرغ کشور است. در قالب این طرح، مازادتولید از واحدهای مرغداری مستقل، زنجیره‌های تولید و تشکل‌های تعاونی در سطح استان‌ها خریداری و جمع‌آوری می‌شود تا قیمت در کف تولیدنماند و مرغ مازاد روی دست تولیدکننده باقی نماند. هم‌زمان، رویکرد «تحویل نهاده مدت‌دار با چک و سفته» و قراردادهایخرید آتی که در آن‌ها تأمین به‌هنگام نهاده و تضمین خریدمرغ به‌صورت توأمان انجام می‌شود، با ریسک حداکثری برایشرکت پشتیبانی و ریسک کم برای مرغدار، به مرغداران اطمینان می‌دهد که محصول آن‌ها خریداری خواهد شد ونهاده به‌موقع در اختیارشان قرار می‌گیرد. نتیجه این بستهحمایتی، حفظ چرخه جوجه‌ریزی،پیشگیری از تعطیلی واحدها و ثبات نسبی قیمت در بازار است. اگر این سازوکار با جدیتو بدون وقفه اجرا شود، هم مرغدار ضرر نمی‌کند و هم سرانه مصرف مرغ حفظ می‌شود؛ دو هدفی که در نهایت به سود هردو سوی زنجیره و به بهای کمتر برای اقتصاد ملی خواهد بود.
هر چند این راهکار ها نیز ممکن در دراز مدت برای اقتصاد کشور تبعاتیداشته باشد و بازگرداندن اقتصاد پرورش طیور به ریل اصلی زنجیره تولید را با تاخیر و چالشمواجه سازد.
تمامی حقوق این سایت متعلق به اتاق شفاف است.
