فشار اقتصادی سنگین در کنار اجبار خرید منابع درسی، به یکی از چالشهای محوری دانشجویان تبدیل شده است.
اتاق شفاف – در حالی که فشار اقتصادی بر دانشجویان و خانوادهها به بالاترین حد در سالهای اخیر رسیده، و بسیاری از دانشجویان کارهای تمام وقت و پاره وقت خود را از دست داده اند و سرپرستان خانوارها نیز با مشکل تعلیق از شغل و بیکاری مواجه هستند، گزارشهای تازه از برخی دانشگاه ها نشان میدهد اجبار به خرید یک کتاب تألیفی، به مسئلهای جدی و مناقشهبرانگیز در میان دانشجویان تبدیل شده است؛ اجباری که دانشجویان آن را «بیانصافی آشکار» میدانند.
بنا به اظهارات چند دانشجو در دانشگاه آزاد تهران جنوب کتاب «تکنیکهای نوین حسابداری مدیریت» که نویسنده آن یکی از اساتید همین دانشگاه است، با قیمت کمسابقه یک میلیون تومان به عنوان تنها منبع درس معرفی شده و دانشجویان میگویند استاد بهطور صریح اعلام کرده همه موظف به تهیه آن هستند. نکته قابلتأمل اینجاست که سفارش این کتاب فقط از طریق خود استاد انجام میشود و دانشجویان امکان تهیه آن از کتابخانهها یا فروشگاههای معتبر را ندارند؛ زیرا نسخهای از آن در هیچ کتابخانهای موجود نیست.
با وجود اعتراضها به اجبار خرید کتاب تألیفی، واحد آموزش دانشگاه واکنشی نداشته و نگرانیها درباره عدالت آموزشی افزایش یافته است
دانشجویان میگویند این اجبار، در شرایطی تحمیل شده که «هزینه منابع درسی در طول هر ترم با این روش می تواند به ۶ تا ۷ میلیون تومان برسد» و بسیاری از آنها به دلیل بیکاری یا فشار معیشتی خانواده، با کوچکترین افزایش هزینهها دچار مشکل میشوند. یکی از دانشجویان میگوید: «استاد میگوید از ماه بعد آهن و کاغذ حتی پیدا نمیشود و همین یک میلیون تومان هم قیمت کمی است؛ و پوب یک پیتزا است اما برای ما همین یک میلیون تومان نیز بسیار سنگین است.»
از سوی دیگر، دانشجویان از وجود سازوکاری خبر میدهند که در آن فردی به عنوان «مسئول جمعآوری هزینه کتاب» تعیین شده و گفته میشود استاد برای او «نمره اضافی» در نظر گرفته است؛ موضوعی که ابهامات درباره شفافیت روند توزیع کتاب را افزایش میدهد.
با وجود اعتراضهای مکرر به واحد آموزش و ارائه درخواست برای حذف اجبار، دانشجویان میگویند که دانشگاه «هیچ توجهی به اعتراضات نشان نداده» و مسئولان آموزشی تأکید کردهاند که «درس طبق نظر استاد پیش میرود». این بیتوجهی، نگرانیها نسبت به نبود نظارت مؤثر بر روند انتخاب منابع درسی را تقویت کرده است.
کارشناسان آموزش عالی میگویند اگر شفافیت در معرفی منابع و الزام دانشگاهها به تأمین نسخه کتابخانهای جدی گرفته نشود، ویا در عصر دیچیتال نسخه های دیجیتالی ان در دسترس قرار نگیرد، فشار هزینهای میتواند به یکی از موانع پنهان ادامه تحصیل تبدیل شود. به اعتقاد آنان، دانشگاهها باید میان حمایت از تألیف علمی و رعایت عدالت آموزشی توازن برقرار کنند؛ در غیر این صورت، تبدیل منابع درسی به محل هزینهتراشی، میتواند اعتماد دانشجویان به نظام آموزشی را بهشدت تضعیف کند.
تمامی حقوق این سایت متعلق به اتاق شفاف است.