اختصاصی اتاق شفاف؛ در اوت ۱۹۷۱، ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، پایان قابلیت تبدیل مستقیم دلار به طلا را اعلام کرد و سیستم برتون وودز را پایان داد. این تصمیم قواعد مالی جهان را دگرگون کرد، اما با وجود لغو این ساختار، شمش‌های طلا از خزانه‌های بانک‌های مرکزی خارج نشدند. صندوق بین‌المللی پول در تحلیل‌های تاریخی خود تاکید می‌کند که این ماندگاری صرفا جنبه اقتصادی نداشت، بلکه پدیده‌ای ریشه‌دار تحت عنوان «حافظه نهادی» و عادت مدیران ذخایر به نگهداری این دارایی، طلا را حتی پس از انحلال قوانین پشتیبان، در قلب نظام پولی حفظ کرد.

امروز چانگ‌پنگ ژائو، بنیان‌گذار صرافی بایننس، با استناد به ویژگی‌های منحصربه‌فرد، کمیابی الگوریتمی و سهولت انتقال و نگهداری بیت‌کوین، مدعی است که این ارز دیجیتال با گذشت زمان جایگاهی مهم‌تر از طلا در سیستم مالی پیدا خواهد کرد. با این حال، تحلیل‌گران رسانه‌های اقتصادی نظیر رویترز و کوین‌دسک هشدار می‌دهند که این رویکرد، عمق حافظه نهادی را نادیده می‌گیرد؛ زیرا تبدیل شدن از یک فرصت سرمایه‌گذاری پرسود به یک دارایی ذخیره و پایه استراتژیک در سیستم مالی بین‌المللی، به اعتمادسازی و ساختارپذیری گسترده‌تری نیاز دارد.

تحرکات در آستانه ایستگاه قیمتی جدید

بیت‌کوین پس از یک رالی قدرتمند و رشد ۲۳ درصدی در یک هفته، اکنون در حوالی سطح ۸۰ هزار دلار دادوستد می‌شود و ارزش بازار آن به مرز ۱.۶۱ تریلیون دلار رسیده است. در حالی که جریان‌های ورودی به صندوق‌های ETF بیت‌کوین در ماه اوت به محدوده ۲.۴ تا ۳ میلیارد دلار رسیده و بازگشت تقاضای نهادی را به نمایش گذاشته است، کارشناسان فنی تاکید دارند که بازگشت به رکوردهای تاریخی، نیازمند طی مسیری طولانی برای عبور از سقف ۱۲۶ هزار و ۲۰۰ دلاری ثبت‌شده در اکتبر گذشته است.

بیت‌کوین پس از جهش ۲۳ درصدی و فتح کانال ۸۰ هزار دلاری، برای بازگشت به رکورد ۱۲۶ هزار دلاری نیازمند ورود نقدینگی تازه به صندوق‌های بورسی و بازار نقدی است

بر اساس تحلیل‌های تکنیکال، محدوده ۸۰ تا ۸۳ هزار دلار نقش یک مقاومت محوری و دروازه تداوم روند صعودی را ایفا می‌کند، در حالی که سطوح ۷۵ تا ۷۶ هزار دلار به عنوان اولین حمایت و آزمون ایمنی قیمت تعریف شده‌اند.

داده‌های تحلیلی موسسه کی۳۳ نشان می‌دهد که موتور محرک اولیه این صعود، نوسانات بازار مشتقات بوده است. در تاریخ ۱۹ اوت، موج شدیدی از بسته‌شدن اجباری موقعیت‌های فروش استقراضی به ارزش ۱.۳۷ میلیارد دلار رخ داد که بزرگ‌ترین لیکوییدیشن یک‌روزه ناشی از فشار خرید محسوب می‌شد. به دنبال آن در ۲۱ اوت، نقدینگی‌های اضافی به ارزش ۷۳۹ میلیون دلار به ثبت رسید که در پی آن موقعیت‌های باز در قراردادهای دائمی کاهش یافت و نرخ‌های تامین مالی به وضعیت خنثی بازگشتند. هرچند لیکویید شدن موقعیت‌های فروش جرقه‌ای قوی برای صعود فراهم می‌سازد، اما ادامه این روند لزوما پایداری بلندمدت را تضمین نمی‌کند و نیازمند ورود نقدینگی تازه توسط خریداران بازار نقدی است.

پیوند بازار بدهی آمریکا، تضعیف دلار و همبستگی با طلا

عامل کلیدی دیگر در شکل‌گیری این موج صعودی، از تحولات بازار اوراق قرضه آمریکا سرچشمه گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا با گسترش عملیات بازخرید بلندمدت اوراق، بازده بدهی‌ها و شاخص دلار را تحت فشار نزولی قرار داد و سناریوی شرط‌بندی روی افت دلار را احیا کرد. پایگاه تحلیلی بیت‌وایز در گزارشی آورده است که در پی این رخداد، طلا و بیت‌کوین همگام با یکدیگر صعود کردند و همبستگی میان این دو دارایی به بالاترین سطح خود از اکتبر ۲۰۲۰ رسید.

در این مقطع، ردپای شکل‌گیری تدریجی حافظه نهادی در رمزارزها دیده می‌شود. در حالی که طلا قرن‌ها از عادت‌پذیری نهادها بهره برده، بیت‌کوین نیز در حال ایجاد ابزارهای متناظر مانند صندوق‌های قابل معامله بورسی، خدمات امانت‌داری رسمی، قراردادهای مشتقه عمیق و حتی ذخایر استراتژیک دولتی است؛ روندی که نمونه آن در تخصیص دارایی‌های مصادره‌شده توسط دولت ایالات متحده در مارس ۲۰۲۵ مشاهده شد.

سناریوهای محتمل قیمت و ریسک‌های اقتصاد کلان

با وجود خوش‌بینی‌های موجود، محیط سیاست پولی بین‌المللی هنوز کاملا مساعد نیست. فدرال رزرو در آخرین نشست خود نرخ بهره را در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد حفظ کرد و سه عضو به افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای آن رای دادند. با توجه به اینکه نرخ تورم همچنان بالاتر از اهداف تعیین‌شده قرار دارد، افزایش مجدد بازده اوراق و جهش شاخص دلار مهم‌ترین تهدید برای بازار رمزارزها به شمار می‌آیند.

شکاف ارزش بازار ۱.۶۱ تریلیون دلاری بیت‌کوین با بازار ۳۱ تریلیون دلاری طلا و ذخایر ۵ تریلیون دلاری بانک‌های مرکزی مهم‌ترین مانع پذیرش نهادی رمزارزهاست

بر اساس ارزیابی مشترک موسسات تحلیلی ال‌ام‌ایکس، هش‌دکس و بیت‌گت، سه مسیر کوتاه‌مدت برای بیت‌کوین محتمل است: سناریوی اصلاحی با شکست به زیر محدوده ۷۵ تا ۷۶ هزار دلار، قطع ورود سرمایه به ETFها و بازگشت قدرت دلار تعریف می‌شود که در این صورت قیمت می‌تواند تا ۶۷ الی ۷۰ هزار دلار و سطوح پایین‌تر افت کند. سناریوی پایه که بالاترین احتمال را دارد، بر ثبات قیمت در بازه ۷۵ تا ۸۳ هزار دلار با تداوم تقاضای نقدی تاکید می‌کند که دامنه‌ای بین ۷۵ تا ۸۷ هزار دلار را به تصویر می‌کشد. در سناریوی صعودی نیز در صورت شکست مقاومت ۸۳ هزار دلاری تحت تاثیر سرمایه‌گذاران نهادی، حرکت به سوی ۹۵ تا ۱۰۰ هزار دلار در گام اول پیش‌بینی شده است.

در چشم‌انداز میان‌مدت، موسسه مدیریت دارایی برنشتاین در سناریوی پایه خود هدف ۱۵۰ هزار دلاری را تا میانه سال ۲۰۲۷ و سطوح نزدیک به ۳۰۰ هزار دلار را تا سال ۲۰۲۹ برآورد کرده است. با این وجود، تحلیل‌گران تاکید دارند که ضعیف‌ترین حلقه در سناریوهای صعودی، اتکا به فرضیه تداوم بی‌وقفه جریان سرمایه‌های نهادی پس از پوشش موقعیت‌های فروش است. برای نمونه، شرکت استراتژی‌اند به عنوان یکی از پیشگامان خرید نهادی، با وجود تجهیز سرمایه نزدیک به ۲ میلیارد دلاری، در هفته منتهی به ۲۳ اوت خریدی انجام نداد.

چالش عمیق ارزش بازار در مقایسه با ذخایر طلا

اگرچه ادعای پیشی گرفتن بیت‌کوین از طلا به عنوان یک کلاس دارایی به طور مکرر در محافل فناوری مطرح می‌شود، اما آمارها واقعیت پیچیده‌تری را نشان می‌دهند. شورای جهانی طلا برآورد می‌کند که ارزش کل ذخایر طلای جهان تا پایان سال ۲۰۲۵ به ۳۱ تریلیون دلار می‌رسد. در شرایط فعلی، ارزش بازار ۱.۶۱ تریلیون دلاری بیت‌کوین فاصله بیست برابری با این عدد دارد. حتی اگر صرفا طلای قابل سرمایه‌گذاری را با ارزش تقریبی ۱۵ تریلیون دلار مبنا قرار دهیم، شکاف ده برابری همچنان حاکم است.

سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو و احتمال بازگشت قدرت دلار ریسک‌های اصلی پیش روی سناریوهای صعودی قیمت به شمار می‌روند

دشوارترین گام برای بیت‌کوین، نفوذ در ذخایر رسمی بانک‌های مرکزی است. در حال حاضر بانک‌های مرکزی و نهادهای رسمی حدود ۳۸.۶ هزار تن طلا به ارزش نزدیک به ۵ تریلیون دلار نگهداری می‌کنند. نظرسنجی رسمی شورای جهانی طلا نشان می‌دهد که ۸۹ درصد مدیران این ذخایر، برنامه‌هایی برای افزایش خرید طلای خود در ۱۲ ماه آینده دارند.

بر اساس گزارش سایت اعداد، تجربه تاریخی پس از سقوط نظام برتون وودز اثبات کرد که حیات مالی طلا ناشی از ایجاد زیرساخت‌های حقوقی، اعتمادسازی عمیق و روش‌های استاندارد ارزش‌گذاری و تسویه نزد نهادهای بین‌المللی است. بیت‌کوین گام‌های اولیه را در شکل‌دهی این حافظه نهادی برداشته، اما تبدیل شدن آن به ابزار ذخیره استراتژیک در مقیاس طلا نیازمند زمان و تثبیت بنیادهای بیشتری است.