به گزارش پایگاه خبری اتاق شفاف، محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان در گفت وگویی، در پاسخ به این سوال که با توجه به ظرفیت‌های معدنی افغانستان و نزدیکی جغرافیایی دو کشور، ایران چه نقشی می‌تواند در توسعه معادن افغانستان ایفا کند، گفت: افغانستان با در اختیار داشتن ذخایر بکر معدنی که ارزش آن بین یک تا ۳ تریلیون دلار برآورد می‌شود، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های نوظهور معدنی جهان دارد. در این میان، ایران نه تنها یک همسایه، بلکه به دلایل ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک، منطقی‌ترین و اقتصادی‌ترین شریک برای توسعه این بخش است.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان بیان داشت: ما دارای مزیت‌های بی‌بدیلی هستیم؛ از جمله دسترسی به آب‌های آزاد برای صادرات، مجاورت جغرافیایی، اشتراکات زبانی و فرهنگی که هزینه‌های تعامل را به شدت کاهش می‌دهد و البته دانش فنی بومی‌سازی شده. ارتباطات استراتژیک ایران با کشور چین نیز زمینه تشکیل کنسرسیوم‌های قدرتمند چندملیتی را فراهم کرده است که البته به گمانم صحبت درباره آنها کمی زود است.

وی بیان داشت: برنامه ما در اتاق مشترک برای ورود به این حوزه بر دو پایه اصلی استوار است. اول، صدور خدمات فنی، مهندسی و تجهیزات معدنی است.

سیادت بیان داشت: ایران در دهه‌های گذشته به دانش بومی و پیشرفته‌ای در چرخه معدن دست یافته است. ما در حوزه‌هایی مانند اکتشاف، نقشه‌برداری‌های عمیق زمین‌شناسی، حفاری و استخراج، دارای توانمندی‌های اثبات‌شده‌ای هستیم. در شرایطی که استفاده از تجهیزات و تکنولوژی‌های غربی برای افغانستان بسیار پرهزینه و گاه غیرقابل دسترس است، خدمات و ماشین‌آلات ایرانی با کیفیتی رقابتی و هزینه‌ای به مراتب پایین‌تر می‌تواند بهترین جایگزین باشد. هدف ما صادرات دانش فنی، آموزش تکنسین‌های افغانستانی و تأمین تجهیزات مورد نیاز معادن این کشور است.

وی گفت: دوم، ایجاد زنجیره ارزش مشترک است؛ به این معنا که ایران به هاب فرآوری معادن افغانستان تبدیل شود. استخراج و به‌ویژه فرآوری مواد معدنی نیازمند زیرساخت‌های عظیم انرژی، برق، گاز و آب است؛ در حالی که افغانستان در حال حاضر با محدودیت‌های جدی در این زمینه‌ها مواجه است. راهبرد پیشنهادی ما شکل‌دهی به یک زنجیره تولید مشترک است؛ به این معنا که عملیات استخراج در خاک افغانستان انجام شود و فرآوری اولیه یا ثانویه در خاک ایران، به‌ویژه در مناطق آزاد مرزی صورت گیرد. ما حتی آمادگی داریم تا در شکل‌گیری کنسرسیوم‌های افغانستانی برای تجمیع سرمایه سنگین مورد نیاز نیز تا حد توان کمک کنیم.

سیادت بیان داشت: این مدل یک بازی کاملاً «برد ـ برد» است. برای افغانستان به معنای پرهیز از خام‌فروشی، غلبه بر محدودیت‌های انرژی و کسب درآمد بالاتر خواهد بود. برای ایران نیز به معنای تأمین خوراک پایدار برای صنایع معدنی، فعال‌سازی ظرفیت‌های خالی کارخانجات و استفاده از مسیرهای ترانزیتی و بنادر ایران مانند چابهار و بندرعباس برای صادرات محصول نهایی به بازارهای جهانی است.

وی افزود: ما نباید تنها نظاره‌گر حضور سایر کشورها در معادن افغانستان باشیم. ترکیب مواد خام افغانستان با انرژی، تکنولوژی و راه‌های دسترسی ایران می‌تواند یک بلوک قدرتمند اقتصادی و معدنی در منطقه ایجاد کند که منافع بلندمدت هر دو ملت را تضمین خواهد کرد. افغانستان نیز می‌تواند بدون صرف هزینه‌های سنگین، از بروز بسیاری از اشتباهات و آزمون و خطاهایی که ما در گذشته تجربه کرده‌ایم اجتناب کند.