آتشبس ۶۰ روزه ایران و آمریکا به پایان رسیده و خبرهای متعددی از تغییر رویکرد ایران از تدافعی به تهاجمی منتشر می شود.
دکتر سید محمد سادات اخوی، مدرس دانشگاه؛ اتاق شفاف: به نظر میرسد آمریکا ادامه وضعیت فعلی را به ورود دوباره به یک جنگ تمامعیار ترجیح میدهد. محاصره دریایی، تلاش برای بستن راههای زمینی و فشار اقتصادی، بدون پرداخت هزینه سنگین نظامی، برای واشنگتن گزینهای جذاب و کمهزینه است. محاصره دریایی قطعا از جنگ موشکی و پدافندی کم هزینه تر و کم تلفات تر است.
اما برای ایران، ادامه این وضعیت روزبهروز خطرناکتر میشود. کاهش درآمدهای ارزی، فشار روی واردات، کمبود سوخت و نزدیک شدن به فصل سرما با چالشهای آب، گاز و بنزین، در کنار تشدید آلودگی هوا، فشار را سنگینتر کرده است. در همین حال، شبکههای قاچاق نفت از مسیر خلیج عمان همچنان شبانه محمولهها را جابهجا میکنند. یعنی فشار اقتصادی روی ایران ادامه دارد، بدون آنکه آمریکا ناچار باشد وارد جنگ گسترده شود.
اینجاست که خبر تغییر راهبرد ایران از «تدافعی» به «تهاجمی» اهمیت پیدا میکند. شاید تهران به این جمعبندی رسیده باشد که آتشبس در زمان مناسبی برقرار نشد. ایران در میدان نظامی توانست مقاومت کند و هزینه سنگینی به طرف مقابل تحمیل کند. در دیپلماسی هم به متنی رسید که مطلوبش بود. اما مشکل از جایی شروع شد که آمریکا قرار نبود الزاماً آن متن را اجرا کند.
به زبان ساده، ایران تصور کرد با آتشبس فشار متوقف میشود، اما آمریکا از آتشبس برای تغییر شکل فشار استفاده کرد؛ از نظامی به اقتصادی.
امروز دو طرف محاسبه متفاوتی دارند:
· آمریکا میگوید چرا دوباره وارد جنگ پرهزینه شویم؟ محاصره و فشار اقتصادی با هزینه نظامی بسیار کمتر میتواند ایران را فرسوده کند.
· ایران میگوید چرا اجازه بدهیم زمان بگذرد و فشار اقتصادی عمیقتر شود؟ اگر قرار است محاصره ادامه پیدا کند، باید هزینه ادامه این وضعیت برای طرف مقابل هم افزایش پیدا کند.
تغییر از دفاع به تهاجم لزوماً به معنای آغاز یک جنگ تمامعیار نیست. میتواند به معنای تلاش ایران برای تغییر دوباره معادله هزینه ـ فایده باشد.
ایران در جنگ نظامی شکست نخورد. در مذاکره هم لزوماً شکست نخورد. مشکل در اجرای توافق و حفظ دستاوردهای میدان بود. حالا به نظر میرسد تهران میخواهد یک اشتباه را اصلاح کند: ابتکار عمل را دوباره از آمریکا پس بگیرد.
چون جنگ اصلی این مرحله جدید، شاید دیگر جنگ موشکها نباشد؛ جنگِ زمان است. اینکه کدام طرف میتواند فشار موجود را بیشتر تحمل کند و کدام طرف زودتر مجبور میشود محاسباتش را تغییر دهد.

تمامی حقوق این سایت متعلق به اتاق شفاف است.